1986'dan 2026'ya: Bir Mimarlık Hocasının Bilişim ve Açık-BIM Notları — CRMinAEC ve "we2arch" Nasıl Doğdu?

Yazan: -

CRMinAEC™ & "we2arch" Nasıl Doğdu? Metraj, Şartname ve Dayanışmanın Anatomisi

Sevgili meslektaşlarım, eski ve yeni öğrencilerim, şantiyelerin ve teknik ofislerin emektarları;

Bu blogda 2010 yılından bu yana yapı elemanlarından mimari anlatım tekniklerine, teknik şartnamelerden Neufert standartlarına kadar yüzlerce ders notu, kılavuz ve eskiz paylaştım. Yüzlerce genç mimarın mezuniyetine, şantiyeye adım atışına ve meslekte yetkinleşmesine şahitlik ettim.

Bugün, tam 40 yıllık bir bilişim serüveninin ve 27 yıllık akademik hocalığın imbiklerinden süzülen çok daha büyük, köklü bir mesleki meseleyi masaya yatırmak istiyorum: Mesleğimiz neden dijitalleşmede tıkandı, neden şantiyelerde metraj ve hakediş kavgaları bitmiyor ve biz meslektaşlar olarak kendi geleceğimizi nasıl inşa edeceğiz?

1. 1986'dan Bugüne: 40 Yıllık Kodlar ve 1.5 Milyon Metrekare Şantiye

Pek çoğunuz beni üniversite amfilerinden, proje atölyelerinden ya da teknik ofis masalarından tanırsınız. Ancak az bilinen bir gerçeği paylaşayım:

Ben ilk bilgisayar kodumu 1986 yılında yazdım. O dönemin 5.25 inçlik disketlerinde çalışan AutoCAD 2.1 sürümleri, BASIC ve C derleyicileri hâlâ çalışma odamın arşivinde durur. Revit henüz Autodesk tarafından satın alınmamış bir yazılımken 1.0 versiyonu ile meslektaşlarımı tanıştırmış olan kişiyim. 

1999 yılının sonlarında üniversitede hocalığa başladığımda, bilgisayar destekli tasarım henüz Türkiye'de emekleme aşamasındaydı. Geçen 27 yılda bir yandan kürsüde ders verirken, diğer yandan sahada 
1.5 milyon metrekareyi aşan devasa projelerin (İstanbul Metrosu istasyonları, Forum AVM kompleksleri, İstanbul Finans Merkezi Halk GYO Projesi, 3000+ dairelik toplu konutlar, endüstriyel tesisler) teknik ofis, ihale, metraj ve Primavera P6 planlama süreçlerini bizzat yönettim. Bunlar mesleğe olan katkılarımın sadece bir kısmı.

Ve sahada gördüğüm çıplak gerçek şuydu:

Teknoloji ilerledi ama veri entegrasyonu - birlikte çalışabilirlik - her zaman bir darboğaz teşkil etti (elbette benim görev aldığım projeler hariç ;)).

Çizimi yapan mimar başka dilde konuşuyor; şartnameyi yazan teknik şartnameci başka dilde; şantiyedeki metrajcı bambaşka bir Excel şablonunda "kayboluyor"; satın almacı ise piyasanın vahşi dalgalarıyla boğuşuyordu. Bu konu ile ilgili geçmiş tecrübelerimi ve anılarımı paylaşacağım projemi çok yakında hayata geçireceğim.

Yabancı yazılım devleri her yıl binlerce dolarlık lisans bedelleriyle sektöre kapalı kutu (proprietary) formatlar dayatırken, Mimar ve Mühendisler günlerce, haftalarca Excel hücreleriyle boğuşmaya mahkûm edildi. Kendi hazırladığım örnekleri ayrıca paylaşacağım sizlerle...

2. Kalitenin Tanımı: "İhtiyaçlara Uygunluk"

Sanayide ve yönetim biliminde kalitenin evrensel bir tanımı vardır:
"Kalite, ihtiyaçlara uygunluktur (fitness for purpose)."

Bir çizim muhteşem render'lara sahip olabilir; bir metraj tablosu yüz bin satır formül içerebilir. Ancak o veri şantiyedeki formenin, satın almacının veya hakediş uzmanının gerçek ihtiyacına cevap vermiyorsa, orada kalite yoktur; sadece bürokratik israf vardır.

Birbirimize o "ihtiyaca uygun" veriyi ve hizmeti üretmek, bunu meslek hayatımızın en temel önceliği haline getirmek meslektaş olarak en büyük sorumluluğumuzdur. Kimse kimseden üstün değil. Çok daha saygın, etkin ve bağımsız bir meslek ortamı için kendi çekirdeklenmemizi yaratmak zorundayız.

İşte tam da bu inançla "we2arch" doğdu.
we2arch (We [^2:{we x we}] Architecture); birlikte çok büyük işler başarabileceğimize olan inancı, mesleğimizi hak ettiği saygınlığa yükseltme kararlılığını ve yabancı yazılım tekellerine bağımlı kalmadan kendi açık standartlarımızı kurma iradesini temsil ediyor.

3. CRMinAEC™ ve LexiSpine™: İlk Tohumu Ekiyoruz

Uzun süredir üzerinde çalıştığımız, arka planda PostgreSQL, Graph Database ve hibrit AI motorlarıyla çalışan devasa bir açık mimari işletim sistemi projemiz var: CRMinAEC™ (AEC Ecosystem OS).

Bu sistemin en kritik omurgası, tasarım aşaması ile kesin şartname/satın alma arasındaki 3-6 aylık faz farkını ortadan kaldıran X-Code "Late-Binding" mimarisi ve "LexiSpine™" standartlarıdır.

Bugün, bu dev ekosistemin ilk tohumunu tüm meslektaşlarımızın hemen bugün kendi projelerinde, ofislerinde ve şantiyelerinde kullanabileceği pratik bir profesyonel paket (ve bedelli) olarak yayına aldık:

CRMinAEC™ Professional AEC Quantity Takeoff & BoQ Master Suite with LexiSpine™

Bu paket bir "boş şablon" değildir; 40 yıllık saha ve akademik birikimin damıtılmış halidir:

  1. LexiSpine™ Contiguous Spine (28 Disciplines): 542 satırlık, IFC, MasterFormat & Uniclass uyumlu, şantiye uzmanlıklarına (ihale paketleri) göre düzenlenmiş "Work Breakdown Structure (WBS)" imalat omurgası.
  2. X-Code Late-Binding Sistemi: Tasarım henüz olgunlaşmamışken bile metraj ve keşif yapmanızı sağlayan 26 harfli vekâlet kodu lejantı.
  3. Piyasa Analizli İmalat Kütüphanesi: Türkiye ortalama piyasa maliyetleri ile güncellenmiş ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı analizleri baz alınarak hazırlanmış 7 dev Excel şablonu (Kalıp, Donatı, Beton, Duvar, Sıva, Şap, Boya, İskele vb.).
  4. Kapsamlı Kullanım Kılavuzu & Metodoloji Rehberi.

4. Neden Bedelli? (Açık Kaynak AR-GE Dayanışması)

Normalde benim profilimdeki bir akademisyenin bunu doğrudan ücretsiz bir open-source dosya olarak dağıtması beklenebilirdi. Ancak Türkiye'de bedelsiz paylaşılan dijital emeklerin çoğu bir klasörün derinliklerinde unutulmaya mahkûm oluyor.

Daha da önemlisi: Bu paket, arkasındaki devasa açık kaynak (henüz değil, şu an kapalı ama açık hale getirilecek - konu ile ilgili akademik yayınlarım çıktıktan sonra) CRMinAEC™ İşletim Sistemi için bir bağımsız AR-GE dayanışma fonudur.

Paket için belirlediğimiz $49.00'lık sembolik bedel (Neden $ cinsinden diye sorarsanız, şu an yerel olarak pazara sunuldu ama çok kısa sürede aynı platformdan dünyaya da sunulacak); bir yazılım şirketine ödenen kâr payı değil, mesleğimizin kendi bağımsız yazılım altyapısını, yerli poz/metraj yapay zekasını finanse eden imecedir. Bu paketi edinen her meslektaşım, yalnızca kendi ofisinin metraj hızını 10 katına çıkarmakla kalmayacak; yarın hepimizin kullanacağı o büyük Açık-BIM çekirdeğinin kurucu destekçisi olacaktır.

5. Şimdi Birlikte Başlıyoruz

Paketi incelemek, ofisinizde uygulamak veya bağımsız AR-GE hareketimize destek olmak isterseniz (sevgili öğrencilerim özelden talep iletebilirler kendileri ile seve seve paylaşırım, deneyimleyip geri bildirimde bulunmak koşuluyla!) aşağıdaki bağlantı bedelli temin için:

👉 CRMinAEC™ Gumroad Mağazasını Ziyaret Edin (crminaec.gumroad.com)

Bu hareketin felsefi, sosyolojik ve yapay zeka arka planını, Durkheim'in kolektif bilincinden bugüne uzanan düşünce haritasını merak edenler için ise düşünce günlüğümde yeni bir manifesto yayınladım:
👉 iThink, Thank: Neden ThinkTank Değil de iThinkThank?

Mesleğimizin onurunu, emeğini ve bağımsız geleceğini hep birlikte yükseltmek dileğiyle.

Saygı ve sevgilerimle,

Dr. Kerem ERCOŞKUN

Yer: Çanakkale, Çanakkale Merkez/Çanakkale, Türkiye

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Recovery Exam for ARCD142 Building Technology - I

Yazan: -
You will have to submit the following based on your own Architectural Design Project you are about to complete for The ARCD102 Course (or whichever studio you are in): Ground Floor Plan, Scale: 1/50 The plan shall be drawn with the details of the immediate environment (landscaping, patios, etc.) Indicate structural axes (either it is a solid structure of frame structure) Interior and Exterior dimensions are required. Note all necessary elevations on the plan. Indicate the placement of cross sections . Please design stairs (three steps min.) at the entrance porch of your building. Do not forget to indicate the projection of the eaves of the roof above and show the place of rainwater downpipes. Foundation Plan, Scale: 1/50 Indicate structural axes (either it is a solid structure of frame structure) Interior and Exterior dimensions are required. Two sections, Scale: 1/50 Indicate structural axes (identify either it is a solid structure of frame structure) Show roofing structure, name the ...
Devamı

The Term Project Subject, Organization & Requirements

Yazan: -
Scope of this term's Architectural Design Studio is to achieve an ecological efficiency through the use of natural resources and spatial planning. In order to achieve this goal, you will have to work in groups which are composed of 5 (min) OR 6 (max) Students. Each group will organize itself to solve the following problems: Site Selection and Visit to Site You have to select your site from "Caferaga District" in "Kadikoy Town". You may find some predefined example sites and buildings below: Piri Çavuş Street  Albay Faik Sözdener Street 1 Albay Faik Sözdener Street 2 Then you have to  carry on a site analysis. Follow up the procedure defined in this post . Concept development Define the philosophy behind your Architectural approach to the design problem. Just like people, the built environment also demands some attention. The environment must accept your building. Try to give answers for the following questions: Why? What? How? When? Whe...
Devamı

Project Site Analysis

Yazan: -
Each "Architectural Design Project" starts with a visit to the project site. The aim of this visit is to get familiar with the site and find resources to collect “data”. Then you should present that data in an organized manner. Her "Mimari Tasarım Projesi", proje sahasının ziyaret edilmesiyle başlar. Bu ziyaretin amacı proje sahasını tanımak ve “veri” toplamak için kaynaklar bulmaktır. Daha sonra bu verileri düzenli bir şekilde sunmalısınız. You should regularly visit the project site until the end of the project. Build a local citizenship for yourself. Meet with the people around. Breathe the life within that site. This study will provide you a good concept and true ideas which rely on concrete data. For your reference - at minimum - you must collect the following data: Projenin sonuna kadar proje alanını düzenli olarak ziyaret ediniz. Kendinizi o çevrenin bir bireyi haline getirin. Çevrenizdeki insanlarla tanışın. O çevredeki hayatı soluyun. ...
Devamı